Anh Quốc vs Việt Nam Cái giá thực sự của sự suy thoái và trỗi dậy của ngành sản xuất

Tôi đã dành cả tuần này để tự học về quá trình phi công nghiệp hóa, so sánh dữ liệu của Anh với sự mở rộng công nghiệp của Việt Nam, và thành thật mà nói, sự tương phản này thật sự gây sốc.

Điều khiến tôi chú ý nhất là tỷ trọng sản xuất trong GDP của Anh đã giảm từ khoảng 30 phần trăm vào thập niên 1970 xuống chỉ còn chưa tới 9 phần trăm hiện nay. Việt Nam thì đi theo hướng ngược lại, ngành sản xuất hiện chiếm hơn 25 phần trăm nền kinh tế và vẫn đang tiếp tục tăng. Nhưng vấn đề không chỉ nằm ở các con số. Điều quan trọng hơn là vai trò mà ngành sản xuất mang lại cho một nền kinh tế, điều mà chúng ta dường như đã quên mất.

Vấn đề năng suất là rất thực. Ngành sản xuất tạo ra các hiệu ứng lan tỏa như cải tiến quy trình, tự động hóa, kỷ luật chuỗi cung ứng. Những yếu tố này lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế. Khi Anh chuyển dịch sang dịch vụ, đặc biệt là tài chính và bán lẻ, các hiệu ứng lan tỏa đó cũng biến mất. Nhiều công việc dịch vụ chỉ tăng theo số lượng lao động chứ không phải theo sản lượng. Đây là một phần lý do khiến tăng trưởng năng suất của Anh trì trệ suốt mười lăm năm qua.

Tiếp theo là sự rỗng hóa của các vùng. Các nhà máy sản xuất từng phân bố rộng khắp Midlands, miền Bắc, xứ Wales và Scotland. Khi chúng đóng cửa, hoạt động kinh tế bị dồn về London và Đông Nam nước Anh. Cuối tuần trước tôi đã dành thời gian so sánh dữ liệu GDP khu vực giữa Newcastle và Manchester với Greater London, và khoảng cách thực sự rất đáng kinh ngạc. Sự mất cân đối này hiện đang thúc đẩy căng thẳng chính trị, trong khi khái niệm leveling up vẫn giống một khẩu hiệu hơn là một chiến lược thực chất.